رئیس انجمن آندوسکوپی گوارشی ایران با اشاره به افزایش سرطان‌های گوارشی در شمال کشور گفت: سرطان مری و معده در نیمه شمالی ایران شیوع بیشتری دارد و همزمان موارد ابتلا به سرطان کبد طی یک دهه گذشته ۵۹ درصد افزایش یافته است.

به گزارش نیمرخ/ دکتر کامران باقری‌ لنکرانی در نشستی خبری در حاشیه همایش گوارش و کبد در پاسخ به ایسنا درباره موارد بروز سرطان اظهار کرد: افزایش سرطان، واقعیتی جهانی است؛ بخشی از این موضوع به دلیل سالمندشدن جامعه و بخشی دیگر به دلیل تغییرات سبک زندگی است.

۶۰ درصد بزرگسالان ایرانی درگیر چاقی و اضافه‌ وزن

او با بیان اینکه با اپیدمی چاقی در کشور مواجه هستیم، تصریح کرد: حدود ۶۰ درصد بزرگسالان ایرانی به چاقی و اضافه‌وزن مبتلا هستند. علاوه بر چاقی، مصرف الکل و دخانیات، غذاهای فرآوری‌شده غیرطبیعی مانند کنسرو، سوسیس و نوشابه‌های گازدار شانس ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهند.

این فوق‌تخصص گوارش و کبد با بیان اینکه نوع سرطان‌ها در حال تغییر است، توضیح داد: میزان «هلیکوباکتر» طی سال‌های گذشته ۹۵ درصد بود اما این میزان به ۵۰ درصد رسیده و کاهش یافته است. براین اساس، میزان سرطان‌های معده به دلیل هلیکوباکتر کاهش یافته است.

او با بیان اینکه سرطان روده بزرگ در کشور مشمول پراکندگی جغرافیایی نمی‌شود، تصریح کرد: عواملی مانند مصرف الکل و دخانیات، غذاهای فرآوری‌شده غیرطبیعی مانند کنسرو، سوسیس و کالباس و مواردی از این قبیل، نقش بزرگی در ابتلا به سرطان روده بزرگ دارند.

رشد ۵۹ درصدی سرطان کبد در ۱۰ سال

لنکرانی با بیان اینکه سرطان کبد در ایران رو به رشد است، افزود: هپاتیت B، عامل اصلی ابتلا به سرطان کبد طی سال‌های گذشته بود اما درصد قابل‌توجهی از ابتلا به سرطان کبد به دلیل کبد چرب تشخیص داده نشده، است. بررسی‌ها بیانگر افزایش سرطان کبد در جهان و ایران است؛ شرایطی که از توجه هوشیارانه سخن می‌گوید.

او درباره رشد سرطان کبد در ایران به ایسنا توضیح داد: میزان سرطان کبد طی ۱۰ سال گذشته حدود ۵۹ درصد افزایش یافته است. علت افزایش سرطان کبد به دلیل افزایش تشخیص و همچنین علل دیگر است.

سرطان مری و معده در شمال کشور بیشتر است

لنکرانی درباره گزارش سرطان‌ها گفت: آخرین گزارش برای سال ۱۴۰۲ است که وضعیت ابتلا به سرطان به تفکیک در هر سرطان مشخص می‌شود. به طور مثال، در ارتباط با سرطان‌های گوارشی سرطان سنگ‌فرشی مری در خطه شمالی کشور بیشتر است و سرطان معده در نیمه شمالی کشور از استان اصفهان به بالا بیشتر است.

او در پاسخ به سوالی درباره تاثیر مصرف مواد مخدری نظیر تریاک بر بروز سرطان‌ها گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد تریاک به ویژه تریاک سوخته بر بروز سرطان‌هایی مانند معده نقش دارد.

ناآگاهی، یکی از دلایل مراجعه دیرهنگام

وی درباره مراجعه دیرهنگام برای درمان سرطان‌های گوارشی گفت: ناآگاهی، نقش مهمی در مراجعه دیرهنگام دارد. همچنین مسائل مالی و کمبود وقت از دیگر علل مراجعه دیرهنگام محسوب می‌شود.

وزیر اسبق بهداشت درباره غربالگری سرطان روده بزرگ در ایران نیز گفت: غربالگری سرطان روده بزرگ در دسترس است و تست خون مخفی در مدفوع به روش FIT انجام می‌شود.

هشدار درباره مصرف خودسرانه داروهای گیاهی

لنکرانی در پاسخ به پرسشی درباره داروهای گیاهی نیز گفت: این تصور که داروهای گیاهی بی‌خطر نیستند، اشتباه است. افراد می‌بایست به مستندات علمی توجه کنند؛ چرا که درباره برخی ادعاها تعارض منافع مطرح است. به طور مثال، مصرف بیش از حد عرق کاسنی می‌تواند سبب افزایش آنزیم کبد شود.

او درباره افزایش بیماری‌های گوارشی گفت: کشورهای مختلف نیز افزایش قابل‌توجه بیماری‌های گوارشی را گزارش داده‌اند. تغییر از مصرف غذاهای تازه و طبیعی به سمت غذاهای مانده، فرآوری‌شده و کنسروی در افزایش شیوع برخی بیماری‌ها مؤثر است.

لنکرانی درباره ترکیبات مورد استفاده در صنایع غذایی گفت: برخی موادی که برای مطلوب‌تر شدن ظاهر مواد غذایی استفاده می‌شوند، می‌توانند بر سیستم ایمنی اثر بگذارند. هرچقدر از غذاهای طبیعی و روش‌های طبیعی پخت‌وپز فاصله گرفته‌ایم، برخی بیماری‌ها در جوامع مانند کشور ما افزایش یافته است.

رفلاکس، مهمان ناخوانده سفره ایرانی

وزیر اسبق بهداشت درباره شیوع رفلاکس گفت: گزارش‌های مختلف، شیوع رفلاکس معده در استان‌های مختلف را نشان می‌دهند. آمار و ارقام، شیوع ۱۵ تا ۴۵ درصدی این بیماری را نشان می‌دهد؛ بیماری که ارتباط زیادی با عادات غذایی دارد.

لنکرانی ادامه داد: مصرف زیاد چای و قهوه، نوشابه‌های گازدار، غذاهای چرب و تند و همچنین پرخوری می‌تواند باعث افزایش برگشت اسید معده شده و در بسیاری از موارد با اصلاح این عادات می‌توان بدون دارو نیز علائم را کاهش داد.

فشار روانی و تغذیه؛ دو عامل مؤثر بر بیماری‌های گوارشی

لنکرانی درباره ارتباط اختلالات روانی و تغذیه اظهار کرد: افسردگی می‌تواند به شکل‌های مختلف نمایان شود؛ برخی افراد دچار بی‌اشتهایی و برخی دیگر دچار پرخوری می‌شوند. این دو الگو در اضطراب دیده می‌شود. همچنین این احتمال وجود دارد که پرخوری عصبی رخ دهد.

افراد پس از خوردن دچار احساس گناه شوند و ممکن است خود را وادار به استفراغ کنند. اگرچه این اختلال شیوع کمتری دارد اما به درمان نیاز دارد. افسردگی نیازمند تغییر نگرش و درمان مناسب است و درباره اضطراب نیز هدف این نیست که فرد هیچ‌گاه نترسد، بلکه باید توانایی مقابله و تاب‌آوری در برابر اضطراب را پیدا کند.

او در بخش دیگری از صحبت‌هایش درباره فرسودگی شغلی کادر درمان نیز اظهار کرد: موضوع سلامت روان جامعه، موضوع بسیار مهمی است. موضوع فشار کاری و سلامت روان کادر درمان باید در کانون توجه قرار گیرد. فشار کاری و فرسودگی شغلی سبب می‌شود که با خروج از چرخه ارائه خدمت مواجه شویم.

نتایج یک تحقیق که به تازگی در چند مرکز انجام داده‌ایم، نشان می‌دهد میزان تمایل پرستاران برای خروج از خدمت در بیش از ۵۰ درصد از این گروه وجود دارد. افرادی که تمایلی برای خروج ندارند، اهمیت جایگاه خود برای سلامت مردم را درک کرده‌اند یا اقناع شده‌اند.