با تداوم تورم و افزایش هزینه‌های زندگی، فاصله میان درآمد و مخارج خانوارها عمیق‌تر شده است؛ به‌طوری‌که برآوردهای میدانی از خط فقر بیش از ۸۵ میلیون تومان حکایت دارد. به گفته یک کارشناس حوزه کار، بیش از ۸۰ درصد کارگران و کارمندان به خط فقر نزدیک شده‌اند.
به گزارش نیمرخ/ تورم مزمن در اقتصاد ایران طی سال‌های گذشته، قدرت خرید خانوارها را کاهش داده و بخش‌هایی از طبقه متوسط را به سمت فقر سوق داده است. افزایش هزینه‌های مسکن، خوراک و سایر کالاهای اساسی در شرایطی ادامه دارد که رشد دستمزدها نتوانسته هم‌پای هزینه‌های زندگی حرکت کند.
حمید حاج‌اسماعیلی، کارشناس حوزه کار و اشتغال، با اشاره به تداوم تورم در پنج دهه گذشته گفت: نرخ تورم در اقتصاد ایران عموماً بالاتر از میانگین جهانی بوده و در سال‌های اخیر نیز تورم بالا، رکود اقتصادی و مشکلات معیشتی را تشدید کرده است.
او با بیان اینکه تحریم‌ها و مشکلات اقتصادی در سال‌های اخیر فشار بیشتری بر اقتصاد کشور وارد کرده‌اند، افزود: تداوم تورم بالا به کاهش قدرت خرید مردم، افت سرمایه‌گذاری و اختلال در فعالیت‌های اقتصادی منجر شده است. به گفته او، حتی در صورت کاهش تنش‌ها و رفع تحریم‌ها نیز مهار تورم به زمان نیاز دارد.
دور باطل افزایش دستمزد و تورم
این کارشناس با اشاره به شکاف میان دستمزد و هزینه واقعی زندگی اظهار کرد: هر بار که تورم افزایش یافته، دستمزدها نیز بالا رفته‌اند، اما پس از مدت کوتاهی، رشد دوباره قیمت‌ها اثر افزایش حقوق را از بین برده است. این چرخه بارها تکرار شده و در کنار ناکارآمدی در حمایت از حقوق‌بگیران، به گسترش فقر دامن زده است.
حاج‌اسماعیلی با بیان اینکه دستمزدها در سال‌های اخیر نتوانسته‌اند کاهش قدرت خرید ناشی از تورم را جبران کنند، گفت: طبقه متوسط به‌تدریج فقیرتر شده و کنترل تورم باید به یکی از اولویت‌های اصلی دولت تبدیل شود.
او حفظ ارزش پول ملی و مدیریت تورم را از الزامات بهبود شرایط معیشتی دانست و تأکید کرد که دولت، بانک مرکزی، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان برنامه و بودجه باید در این زمینه نقش مؤثری ایفا کنند.
خط فقر بالای ۸۵ میلیون تومان
حاج‌اسماعیلی با اشاره به نبود آمارهای دقیق و شفاف درباره خط فقر گفت: محدودیت در دسترسی به داده‌های آماری و پرهیز از اعلام شفاف این شاخص، می‌تواند سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی برای حمایت از خانوارها را با مشکل مواجه کند.
او افزود: برآوردهای میدانی از وضعیت خانوارها نشان می‌دهد افزایش هزینه مسکن، به‌ویژه اجاره‌بها، نقش مهمی در بالا رفتن خط فقر دارد. پس از مسکن، رشد قیمت مواد غذایی و سایر اقلام ضروری نیز فشار زیادی بر معیشت خانوارها وارد می‌کند.
این کارشناس با بیان اینکه افزایش قیمت‌ها به کالاهای اساسی محدود نمانده است، گفت: رشد قیمت خودرو نیز می‌تواند بر بهای سایر کالاها اثر بگذارد و هزینه‌های زندگی را افزایش دهد.
به گفته حاج‌اسماعیلی، برآوردهای میدانی خط فقر را بیش از ۸۵ میلیون تومان نشان می‌دهد؛ رقمی که به ادعای او، دست‌کم سه برابر متوسط حقوق در ایران است و شکاف قابل‌توجه میان درآمد حقوق‌بگیران و هزینه واقعی زندگی را آشکار می‌کند.
بیش از ۸۰ درصد کارگران و کارمندان نزدیک خط فقرند
این کارشناس حوزه کار و اشتغال با اشاره به تغییر وضعیت اقتصادی طبقه متوسط گفت: در گذشته، کارمندان، کارگران ماهر و افراد تحصیل‌کرده بخش مهمی از این طبقه را تشکیل می‌دادند، اما کاهش قدرت خرید و افزایش هزینه‌ها، شرایط معیشتی بسیاری از این گروه‌ها را دشوار کرده است.
حاج‌اسماعیلی اظهار کرد: بیش از ۸۰ درصد نیروهای کار در بخش‌های کارگری و کارمندی به خط فقر نزدیک شده‌اند؛ زیرا میان دستمزدی که دریافت می‌کنند و هزینه واقعی زندگی فاصله زیادی وجود دارد.